|
SİNEMA FİLMLERİNİN
DEĞERLENDİRİLMESİ VE SINIFLANDIRILMASI İLE DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN
Kanun No: 5224
Kabul Tarihi: 14.7.2004
R.G. Tarih ve Sayısı: 21.07.2004 / 25529
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, bireyin ve toplumun sinema sanatı
ürünlerinden verimli bir biçimde yararlanabilmesi ve sinema sanatının sunduğu
olanaklardan yararlanarak çağdaş ve etkin bir kültürel iletişim ortamının
yaratılması için sinema sektörünün eğitim, yatırım, girişim, yapım, dağıtım
ve gösterim alanlarında geliştirilmesi ve güçlendirilmesi ile kayıt ve
tescile de esas olacak şekilde sinema filmlerinin değerlendirilmesi ve
sınıflandırılmasını ve bu alanda yerli ve yabancı yatırım ve girişimlerin
desteklenmesini sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2. - Bu Kanun sinema sektörünün güçlendirilmesi, desteklenmesi, kayıt
ve tescile de esas olacak şekilde sinema filmlerinin değerlendirilmesi ve
sınıflandırılması ile Bakanlığın görev, yetki ve sorumluluğuna ilişkin
hükümleri kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. - Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,
b) Sinema filmi: Sinema sanatına özgü dil ve yöntemler ile
meydana getirilen belgesel, kurgu, animasyon ve benzeri türlerde; konulu veya
konusuz, uzun veya kısa metrajlı, tespit edildiği materyale bakılmaksızın
elektronik, mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz,
birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisinden ibaret filmleri,
c) Kurgu film: Yaratıcı bir fikre dayalı olarak, sinema sanatına
özgü dil ve yöntemler ile meydana getirilen konulu filmleri,
d) Belgesel film: Bilimsel, güncel, tarihî, doğal ve benzeri
olgu veya düşüncenin sinema sanatına özgü dil ve yöntemler ile araştırıldığı,
anlatıldığı ve kurgulandığı filmleri,
e) Animasyon film: Ağırlıklı olarak canlandırma tekniğinin
kullanıldığı, sinema sanatına özgü dil ve diğer teknik ve yöntemlerle meydana
getirilen filmleri,
f) Değerlendirme ve sınıflandırma: Ülke içinde üretilen veya
ithal edilen sinema filmlerinin ticarî dolaşıma ve gösterime sunulmadan önce,
gösterim ve iletim biçimleri dikkate alınarak kayıt ve tescile de esas olacak
şekilde kamu düzeni, genel ahlâk ile küçüklerin ve gençlerin ruh sağlığının
korunması, insan onuruna uygunluk ve Anayasada öngörülen diğer ilkeler
doğrultusunda denetlenmesi, değerlendirilmesi ve sınıflandırılmasını,
g) Destekleme: Sinema sektöründe yapım, senaryo yazımı, arşiv,
belgeleme, teknik alt yapı, eğitim, araştırma, geliştirme, tanıtım, dağıtım,
pazarlama, gösterim alanlarına ilişkin projelerin değerlendirilerek uygun
görülenlerin desteklenmesini,
h) Meslek birlikleri: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
kapsamında kurulan tüzel kişiliği haiz kuruluşları,
ı) Sektörel sivil toplum kuruluşları: Sinema sektöründe faaliyet
gösteren dernek, vakıf, birlik ve sendika gibi kuruluşları,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sürekli Kurullar
Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu
MADDE 4. - Sinema filmlerinin değerlendirilmesi ve
sınıflandırılması, Bakanlık bünyesinde oluşturulan Değerlendirme ve
Sınıflandırma Kurulunca yapılır.
Kurul; Bakanlık ile İçişleri ve Millî Eğitim bakanlıklarından
birer üye, ilgili alan meslek birliklerince önerilecek uzman kişiler
arasından Bakanlıkça seçilecek üç üye ile Bakanlık tarafından belirlenecek,
alanında doktora derecesi bulunan bir sosyolog, bir psikolog ve bir çocuk
gelişimi uzmanı olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşur. Kurul, en az altı
üyenin katılımıyla toplanır ve beş üyenin aynı yöndeki oyuyla karar alır.
Değerlendirilmesi ve sınıflandırılması yapılan filmin yapımcısı
istediği takdirde Kurula gözlemci olarak katılabilir.
Kurul, ön değerlendirme ve sınıflandırma yapılması amacıyla alt
kurullar oluşturarak çalışabilir. Alt kurul, Bakanlık temsilcisi, meslek
birliklerince önerilenler arasından Bakanlıkça seçilecek sektörden bir
temsilci ile bir psikolog olmak üzere üç kişiden oluşur. Alt kurul, yapılan
ön değerlendirme ve sınıflandırma sonucunda, gerekli görülen hallerde veya
filme ilişkin öngörülen kısıtlayıcı tedbire yapımcının muvafakat etmemesi
halinde, filmi bir kez daha değerlendirilmek ve karara bağlanmak üzere
Değerlendirme ve Sınıflandırma Kuruluna gönderir.
Bakanlık, insan onurunun, kamu düzeninin, genel ahlakın,
çocukların ve gençlerin ruh sağlığının korunması amacıyla; şiddet, pornografi
ve insan onuruyla bağdaşmayan görüntü ve etkiler içeren filmleri yeniden
değerlendirilmek üzere Değerlendirme ve Sınıflandırma Kuruluna sevk edebilir.
Kurul üyelerine yılda oniki toplantıdan fazla olmamak üzere her
toplantı için (3000), alt kurulda görev yapan üyelere ise ayda yirmi
toplantıdan fazla olmamak üzere her toplantı günü için (1000) gösterge
rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden
toplantı ücreti ödenir.
Değerlendirme ve sınıflandırma işlemleri ile kurullara ilişkin
usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Danışma Kurulu
MADDE 5. - Sinema sanatına ilişkin temel yaklaşımların, sektörel
eğilim ve yönelimlerin araştırılması ve etkin bir iletişim kurulması
amacıyla, Bakanlık bünyesinde bir Danışma Kurulu oluşturulur. Kurul yılda bir
kez toplanır ve tavsiye niteliğinde kararlar alır.
Kurul; ilgili alan meslek birlikleri, sektörel sivil toplum
kuruluşları temsilcileri ile üniversitelerin ilgili bölümlerinde görevli
öğretim elemanlarından oluşur. Kurulun sekreterlik hizmetleri Bakanlık
tarafından yürütülür.
Kurulun oluşumu ile çalışma usul ve esasları Bakanlıkça
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Destekleme Kurulu
MADDE 6. - Destekleme başvurusunda bulunulan projeleri değerlendirmek ve
desteklenecek olanları belirlemek üzere, Bakanlık bünyesinde Destekleme
Kurulu oluşturulur. Kurul, Bakanlık temsilcisi ile ilgili alan meslek
birliklerinin üyeleri arasından seçtiği birer üye ve sinema ile ilişkili
alanlarda temayüz etmiş uzman kişilerden Bakanlıkça belirlenecek üç üyeden
oluşur. Bakanlık gerekli gördüğü takdirde kendi belirlediği üyeleri
değiştirebilir veya meslek birliklerinden, seçtikleri üyelerin
değiştirilmesini isteyebilir. Kurul üye sayısı onbeş kişiyi geçemez. Kurulun
oluşturulmasında üye bildirimi açısından ortaya çıkan eksiklikler Bakanlıkça
giderilir. Kurul üyelerinin görev süresi iki yıldır. Bakanlık temsilcisi
dışındaki üyeler iki dönem üst üste seçilemezler.
Bakanlık temsilcisi Kurulun başkanıdır. Kurul, üye tam sayısının
en az üçte ikisi ile toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar
verir. Kurulun iki defa üst üste toplanamadığı veya karar veremediği
durumlarda Bakanlık re'sen karar verir. Kurul kararları Bakan onayı ile
yürürlük kazanır. Onaylanmayan kararlar otuz gün içinde yazılı gerekçesi ile
birlikte yeniden gözden geçirilmek üzere Kurula iade edilir. Kurulun son
kararı Bakan onayına tekrar sunulur, bu durumda da onaylanmayan kararlar
geçersiz sayılır.
Kurulun sekreterlik hizmetleri Bakanlık tarafından yürütülür. Bu
çerçevede Bakanlık, destekleme başvurusunda bulunan projelere ilişkin ön
incelemeleri yapmak üzere Bakanlık içerisinden yeterli sayıda raportör
görevlendirir.
Kurul üyelerine, yılda on toplantıdan fazla olmamak üzere her
toplantı için (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı
sonucu bulunacak tutar üzerinden toplantı ücreti ödenir.
Destekleme Kurulunun oluşumu ile çalışma usul ve esasları
Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Değerlendirme ve
Sınıflandırma ile Destekleme
Değerlendirme ve sınıflandırma
MADDE 7. - Ülke içinde üretilen veya ithal edilen sinema
filmlerinin, ticarî dolaşıma ve gösterime sunulmasından önce kayıt ve tescile
de esas teşkil edecek şekilde değerlendirilmesi ve sınıflandırılması yapılır.
Değerlendirme ve sınıflandırma sonucunda uygun bulunmayan filmler, ticarî
dolaşıma ve gösterime sunulamaz. Değerlendirme ve sınıflandırma sonrası uygun
bulunan veya istenilen gerekli düzeltmeleri yapılan filmler kayıt ve tescil
edilir ve bu filmleri içeren taşıyıcı materyaller bandrollenir.
Filmlerin, değerlendirme ve sınıflandırma sonucunu gösterir
işaret veya ibareleri taşıması zorunlu tutulduğu takdirde, bu işaret veya
ibarelerin her türlü tanıtım ve gösterim alanında ve taşıyıcı materyal
üzerinde kullanılması zorunludur.
Değerlendirme ve sınıflandırma sonuçları ile gerekli görülen
işaret veya ibarelere ilişkin bilgiler, kayıt ve tescil belgesi ve malî
hakları kullanma yetkilerinin belirtildiği diğer belgelere de işlenir.
Destekleme
MADDE 8. - Destekleme Kurulunca başvurusu uygun bulunan sinema
filmleri, 3 üncü maddenin (g) bendinde belirtilen destekleme alanlarından, bu
maddede belirtilen usul ve esaslara göre yararlandırılır.
Destekleme Kurulu, Bakanlıkça her yıl sinema filmlerinin
desteklenmesi amacıyla ayrılan kaynakların hangi destekleme biçimlerinde ve
hangi oran ve limitler içerisinde kullandırılacağına ilişkin ilke kararları
alır ve bu kararları Bakanlık ve ilgili diğer taraflara bildirir.
Destekleme;
a) Proje desteği: Araştırma, geliştirme, senaryo ve diyalog
yazımı, çeviri, tasarım ve benzerleri gibi yapım öncesi aşamaların
desteklenmesi amacıyla doğrudan ve geri ödemesiz,
b) Yapım desteği: Sinema filminin yapım öncesi hazırlık
aşamasından, gösteriminin yapılabileceği hale getirilmesine kadar geçen tüm
yapım aşamalarının desteklenmesi amacıyla doğrudan veya dolaylı geri ödemeli,
c) Yapım sonrası desteği: Sinema filminin izleyiciye
ulaştırılabilmesi amacıyla tanıtım, dağıtım ve gösterim aşamalarının desteklenmesine
yönelik doğrudan veya dolaylı geri ödemeli veya geri ödemesiz,
Olarak yapılır.
Destekleme, ödemesi Bakanlıkça sağlanan doğrudan destek şeklinde
olabileceği gibi, banka ve finans kuruluşlarından sağlanan kredilerin
anaparası dışında kalan olağan ödemelerinin Bakanlıkça karşılanması biçiminde
dolaylı destekleme şeklinde de olabilir.
Yapım destekleri ancak geri ödemeli olarak sağlanır. Kurgu
filmler için bu destek, yönetmen ve yapımcının ortak başvurusunun bulunması,
yapımın sinema versiyonunun üretilecek olması ve sinema salonu gösteriminin
önce yapılması koşullarına bağlıdır. Ancak, belgesel, canlandırma ve kısa
filmler için bu koşullar aranmaz ve bu filmlere geri ödemesiz destek
sağlanabilir.
Geri ödemeli yapım desteği olarak sağlanan destekler, yapım
maliyeti karşılandıktan sonra elde edilen gelirlerden Bakanlıkça belirlenecek
usul ve esaslar çerçevesinde, yapımcı tarafından geri ödenir. Filmin, yapım
giderlerini karşılayacak miktarda gelir elde edememesi halinde geri ödemeli
destekler geri ödemesiz sayılır. Ancak, Destekleme Kurulunca belirlenen
uluslararası festivallere davet edilen veya bunlardan birinde ödül kazanan
filmler hariç olmak üzere, geri ödemesi tamamlanamayan filmlerin yönetmeni üç
yıl süreyle, yapımcısı ise bir daha, bu Kanunda yer alan desteklerden
faydalanamaz. Geri ödemesiz sayılan miktarın yapımcı tarafından yasal faizi
ile birlikte Bakanlığa geri ödenmesi halinde, yapımcı, desteklerden
faydalanmak üzere tekrar başvuruda bulunabilir.
Geri ödemesini tamamlayan filmin yapımcısına, sonraki
başvurusunun kabul edilmesi halinde, Destekleme Kurulunca verilmesi
kararlaştırılan destek miktarı Bakanlıkça % 50'sine kadar artırılabilir.
Destekleme Kurulunca kararlaştırılan destek miktarı, yapım ve
yapım sonrası destekler için toplam giderlerinin % 30'unu, proje destekleri
için toplam proje giderlerinin % 50'sini aşamaz. Kurul, senaryo yazım
projelerinde proje giderlerinin tamamının desteklenmesine de karar verebilir.
Bakanlık, gerekli gördüğü takdirde desteklenen projelere ilişkin
yeminli mali müşavir raporu ile diğer tüm bilgi ve belgeleri proje
sahiplerinden isteyebilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Tanıtıcı faaliyetlerin desteklenmesi
MADDE 9. - Bakanlık; uluslararası alanda ülke tanıtımına yönelik özel
nitelikteki proje ve yapımlar ile ulusal ve uluslararası film festivallerini,
film hafta ve günlerini, sinema alanına ilişkin kültürel ve sosyal amaçlı
etkinlikleri ve sinema sektörü çalışanlarını, 8 inci maddenin ikinci fıkrası
uyarınca Destekleme Kuruluna bildirilen meblağ dışındaki kaynaklardan
doğrudan destekleyebilir. Bakanlık döner sermaye bütçesi ile Bakanlık
bütçesinde yer alan diğer ödenekler de bu amaçla kullanılabilir.
Arşiv ve belgeleme
MADDE 10. - Sinema envanteri oluşturulmasını teminen, sinema
filmlerinin yanı sıra gerekli görülen bilgi ve belgelerin Bakanlığa verilmesi
zorunludur.
Bakanlık, sinema alanında çeşitli araştırma, geliştirme ve yayın
faaliyetlerinde bulunmak, sektörel bilgilere ilişkin belgeleme hizmetleri
sunmak ve bilgilendirme ve bilinçlendirmeye yönelik organizasyonlar
düzenlemek amacıyla bir arşiv ve belgeleme birimi oluşturabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gelirler ve Kullanımı
Gelirler ve kullanımı
MADDE 11. - Bu Kanunun amacı doğrultusunda kullanılmak üzere;
a) Bandrol ücretleri,
b) 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 21 inci maddesinin
(I) numaralı bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentleri uyarınca ayrılan
paylar,
c) Geri ödemeler,
d) Bu Kanun kapsamında Bakanlıkça gerçekleştirilecek iş ve
işlemlerden alınacak ücretler,
Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır.
Yatırılan bu tutarlar bütçeye gelir kaydedilir. Bakanlık bütçesine her yıl
bir önceki yıl bütçeye gelir kaydedilen bu tutardan az olmamak üzere yeni
açılacak tertiplere ayrıca ödenek konur. Bu ödenekten kullanılmayan tutarlar,
ertesi yıl Bakanlık bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Müeyyideler
Geri ödeme
MADDE 12. - Desteklenen yapım projelerinin gerçekleştirilmesinden
sonra meydana getirilen filmlerde değerlendirme ve sınıflandırma sonucu uyarı
niteliğindeki işaret ve ibare kullanılmasının zorunlu tutulması halinde bu
projelere sağlanan destek geri alınır.
Birinci fıkrada bahsi geçen hallerde veya destek sağlanan projelerin
geçerli bir sebep olmaksızın; süresinde gerçekleştirilmemesi veya geri
ödemelerin yapılmaması halinde, sağlanan destekler ve alacaklar 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil
edilir.
İşaret ve ibarelerin kullanılmaması
MADDE 13. - Değerlendirme ve sınıflandırma sonucu zorunlu tutulan
işaret ve ibarelerin kullanılmaması halinde, Bakanlığın talebi veya üçüncü
kişilerin ihbarı üzerine mülkî idare amirlerince filmlerin gösterim ve
dağıtımı durdurulur.
Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak;
a) Zorunlu tutulduğu halde gerekli işaret ve ibareleri taşımayan
filmlerin dağıtım ve gösterimini yapanlara onmilyar lira,
b) Zorunlu tutulduğu halde gerekli işaret ve ibareleri
kullanmayan filmlerin yapımcılarına ellimilyar lira,
c) Üzerindeki işaret ve ibarelere rağmen, bu işaret ve ibarelere
uyulmaksızın dağıtım ve gösterim yapanlara ellimilyar lira,
İdarî para cezası verilir.
Bu maddede öngörülen idarî para cezaları o yerin en büyük mülkî
amiri tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar
ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu
cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili
idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, verilen cezanın yerine
getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz,
zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede
sonuçlandırılır. İdarî para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. İdarî para cezasının
ödenmiş olması, yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Yapım ve ithalat
MADDE 14. - Sinema filmlerinin yapımı veya ithalatı ile toptan
dağıtımını yapacak gerçek ve tüzel kişiler, Bakanlıktan faaliyet alanlarını
gösterir bir belge alırlar.
Sinema filmi yapımcılığı ve amatör çalışmalar ile Türkiye'de
ticarî amaçla ya da Bakanlığın görev alanına giren konularda bilimsel
araştırma veya inceleme amacıyla film çekmek isteyen yabancı gerçek ve tüzel
kişiler veya bunlar adına faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin tabi
olacağı esaslar ile ortak yapım esasları, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
Yapımcı belgeleri ve diğer belgeler
MADDE 15. - Sinema ve müzik eseri yapımcılarına verilecek yapımcı
belgeleri ile kayıt ve tescil ve bandrol işlemlerine esas teşkil eden diğer
belgeler, 5846 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi hükümlerine göre verilir.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 16. - 23.1.1986 tarihli ve 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik
Eserleri Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. - Bu Kanunda öngörülen sürekli kurullar
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde oluşturulur.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 3257 sayılı Kanunun 6
ncı maddesi gereğince kurulmuş Denetleme Kurulu ve alt komisyonlar, bu Kanun
gereğince Değerlendirme ve Sınıflandırma Kurulu ve bu Kurula bağlı alt
kurullar oluşturuluncaya kadar, bu Kanuna göre değerlendirme ve sınıflandırma
yapılmasına yönelik işlemleri yürütürler.
GEÇİCİ MADDE 2. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce,
sinema ve müzik eserlerine ilişkin verilmiş yapımcı, kayıt ve tescil, eser
işletme ve bandrol belgeleri bu Kanun yürürlüğe girdikten sonra da
geçerliliklerini muhafaza ederler.
GEÇİCİ MADDE 3. - Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yürürlüğe konulur.
Bu yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, 3257 sayılı Kanuna dayanılarak
yürürlüğe konulan yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin
uygulanmasına devam olunur.
Yürürlük
MADDE 17. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
