Mevzuat

Bandrol Yönetmeliği


Birinci Bölüm

Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar

Amaç

Madde 1 -
Bu Yönetmeliğin amacı, eser ve hak sahiplerinin haklarının takip edilmesini sağlamak ve mali haklara tecavüzü önlemek amacıyla musiki ve sinema eseri nüshaları ile süreli olmayan yayınlarda zorunlu, kolay kopyalanmaya müsait diğer eser gruplarında ise isteğe bağlı olarak kullanılacak bandrolün temini, kullanımı, uygulamanın denetlenmesi ve bandrol gelirlerinin kullanılması hakkında usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Madde 2 -
Bu Yönetmelik, zorunlu ve isteğe bağlı bandrol uygulamasında bandrol temini ve kullanımı, bu uygulamayı denetleyecek Komisyonun kurulması ve işleyişi ve bandrol satışından elde edilecek gelirlerin harcama usul ve esasları ile ilgili hükümleri kapsar.

Hukuki Dayanak

Madde 3 -
(Değişik: 06.11.2004 – 25635/1) Bu Yönetmelik, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun değişik 81 inci ve Geçici 7 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4
- Bu Yönetmelikte geçen tanımlardan :
a) Bandrol: Fikir ve sanat eserlerinin izinsiz çoğaltılmalarının ve taklit edilmelerinin önlenmesi amacıyla, fikir ve sanat eserlerinin çoğaltılmış nüshaları ile süreli olmayan yayınların üzerine yapıştırılan, sökülmesi halinde parçalanan ve yapıştırıldığı malzemenin özelliğini kaybettiren nitelikte güvenlik şeridi içeren holografik özellikli bir güvenlik etiketini,

b) Fonogram: Sinema eseri gibi görsel-işitsel eserler içindeki ses tespitleri hariç olmak üzere, bir icrada yer alan seslerin veya diğer seslerin veya ses temsillerinin tespit edildiği ses taşıyıcısı fiziki ortamı,

c) Süreli Olmayan Yayın: Fikir ve sanat eserlerini içeren, belirli sürelere tabi olmaksızın yayımlanan ve gazete, dergi, ünite dergisi, yıllık, almanak ve benzeri dışında kalan her tür yayını,

d) Meslek Birliği: Eser sahibi ve eser sahibinin haklarıyla bağlantılı hak sahiplerinin haklarının takibi, ürünlerin kullanımından doğan gelirlerin tahsili ve bu gelirlerin hak sahiplerine dağıtımını sağlayan 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun değişik 42 nci maddesi gereğince kurulan tüzel kişiliği haiz kuruluşları,

e) Komisyon: Bandrol uygulamasına ilişkin denetimi yürütmek üzere Mülki İdare Amirleri tarafından illerde oluşturulacak Komisyonu,

f) Kanun: 1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununu,

g) (Değişik: 06.11.2004 – 25635/2) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,

ifade eder.

İkinci Bölüm

Bandrol Kullanımı, Temini ve Gelirlerin Kullanımı

Bandrol Kullanımı

Madde 5 -
Kanunun öngördüğü koruma sürelerine tabi fikir ve sanat eserlerini içeren süreli olmayan yayınlar ile kayıt ve tescili yapılan sinema ve müzik eseri nüshalarına, ticari dolaşıma girmeden önce bandrol yapıştırılması zorunludur.

Aşağıda sayılan hallerde bandrol kullanılması eser veya hak sahiplerinin isteğine bağlıdır:

a) Kanunun öngördüğü koruma süreleri sona eren fikir ve sanat eserlerini içeren süreli olmayan yayınlar,

b) Kanunun 31 ve 32 nci maddelerinde bahsi geçen ve resmen yayınlanan veya ilan olunan, kanun, tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge, kazai kararlar ile söz ve nutuklardan ibaret yayınlar,

c) Eğitim ve öğretim kurumlarında eğitim ve öğretim amacıyla kullanılacak yayınlardan, ön ve arka kapaklar ile belirli sayfalarda 14 puntodan küçük olmamak üzere, "Tanıtım nüshasıdır, para ile satılamaz." ibaresi taşıyan tanıtım nüshaları,

d) Merkezi yurt dışında bulunan yayınevleri tarafından yine yurt dışında satışı yapılmak üzere ve ülke içinde ticari dolaşıma sunulmamak kaydıyla sadece basımı ülke içinde yaptırılan yayınlar,

e) Tanıtım veya eğitim amaçlı katalog, broşür, kullanım kılavuzu ve tarifeler,

f) Bandrollenmiş sinema ve müzik eseri nüshaları ile süreli olmayan yayınların ekinde verilen içerik tamamlayıcı niteliği bulunan materyaller,

g) Kanunun 48 inci maddesi çerçevesinde mali hakların yayınevlerince devralındığına dair bir taahhütname ibraz edilmesi kaydıyla kapak hariç 16 sayfayı geçmeyen, okul öncesi ve ilköğretime yönelik eğitim amaçlı süreli olmayan yayınlar,

h) Gümrük ve posta işlemleri sırasında ticari dolaşıma girme amacı taşımaksızın ilgili birimlere taahhüt verilmesi kaydıyla incelenmek üzere yurtdışından gönderilen örnek kitaplar.

Bu maddenin ikinci fıkrası hükümleri çerçevesinde bandrolsüz piyasaya sürülen yayınların birinci sayfasında veya arka kapağında 14 puntodan küçük olmamak kaydıyla "Bandrol Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde bandrol taşıması zorunlu değildir" ibaresinin bulundurulması zorunludur. Söz konusu fıkranın (d) ve (f) bentlerinde tanımlanan hallerde bu ibarenin kullanılması zorunlu değildir.
Gazete, dergi ve bunun benzeri süreli yayınlar ekinde veya herhangi bir biçimde promosyon amacıyla ücretsiz olarak dağıtılan bandrollenmesi zorunlu eser nüshaları ile süreli olmayan yayınlara dağıtımın promosyon amacıyla yapıldığını gösterir bir bandrol yapıştırılır.

Ayrıca, Kanun kapsamında korunan ve kolay kopyalanmaya müsait diğer eser nüshalarına da eser veya hak sahibinin talebi üzerine bandrol yapıştırılması zorunludur. (Ek: 06.11.2004 – 25635/3) Bu eser nüshalarına bandrol verilebilmesi için eserlerin kayıt ve tescilinin yapılmış olması gerekir.
Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen şekilde temin edilecek bandroller eserlerin taşıyıcı materyallerinin şekli özelliğine göre denetim sırasında kolayca görülebilecek şekilde yapıştırılır.

Bandrol Temini

Madde 6 -
(Değişik: 06.11.2004 – 25635/4) Bandroller Bakanlık tarafından bastırılır. Sinema ve müzik eseri nüshalarında kullanılan bandroller İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğünden temin edilir. Süreli olmayan yayınlar için kullanılan bandroller İstanbul'da İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğünden diğer illerde ise il kültür ve turizm müdürlüklerinden temin edilir.
Bakanlık belirleyeceği satış fiyatı üzerinden meslek birlikleri aracılığıyla veya uygun gördüğü takdirde tespit edeceği başka yerlerde de bandrol satışı yapabilir. Fikir ve sanat eserlerinin çoğaltılmış nüshaları veya bu eserleri içeren yapımlarda kullanılacak bandrollerin türü ve özellikleri Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğünce belirlenir ve her türdeki bandrol satışı söz konusu Genel Müdürlük tarafından da yapılabilir.
Bandrol verilebilmesi için hak sahiplerince bir taahhütnamenin Bakanlığa ibrazı zorunludur. Bu taahhütnamenin;

a) Eser veya fonogram veya süreli olmayan yayın, (adı, dili, yapım yılı ve benzeri)

b) Çoğaltım yapan tüzel kişi ve/veya ithalat yapılıyorsa ithalatçı firma,

c) Çoğaltım sayısı,

d) Talep edilen bandrol sayısı,

e) Devralınan veya kullanım yetkisi verilen haklar, kapsamı ve süreleri,

ile ilgili bilgileri ve gerekli görülen diğer bilgileri içermesi ve beyan edilen bu bilgilerin eksik veya yanlış olması halinde her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun üstlenildiğinin belirtilmesi zorunludur. Ayrıca uygulamada ortaya çıkabilecek sorunların giderilmesi bakımından Bakanlık; vergi numarası, ticaret sicil kaydı, sözleşme, bandrol talebinde bulunanların yapımcılık, yayıncılık gibi alanlarda faaliyette bulunduklarını gösterir ve ilgili meslek birliklerince veya Bakanlıkça uygun görülecek kuruluşlarca tanzim edilebilecek belgeleri de isteyebilir. Bandrol teminine ilişkin tüm belgelerin ibrazından itibaren en geç on iş günü içinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bandrol verilir.
Sinema ve müzik eserlerine ilişkin yapımların tespit edildiği taşıyıcı materyallere bandrol alınabilmesi için bu yapımların kayıt – tescil edilmiş olmaları zorunludur. Bu yapımlara ilişkin ek bandrol taleplerinde, yukarıdaki fıkrada bahsi geçen taahhütnameye gerek kalmaksızın teslim tutanağı ile bandrol verilebilir.

5846 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi çerçevesinde yayma hakkının devralınması ile yurt dışından ithal edilen veya 5846 sayılı Kanunun 48 inci maddesi çerçevesinde yayınevlerince mali hakları devralınmış eğitim amaçlı süreli olmayan yayınlar için toplu olarak bandrol alınabilir. Toplu olarak bandrol alan yayınevlerinin bu bandrolleri; süreli olmayan yayınlara sevkiyat veya satış sırasında yapıştırmaları ve hangi yayınlarda veya dizilerde kullandıklarını en geç bir ay içinde Bakanlığa bildirmeleri gerekir.
Süreli olmayan yayınlarda kullanılacak bandroller bandrol talebinde bulunanların faaliyet merkezlerinin bulunduğu illerden veya hak sahibi gerçek veya tüzelkişinin yazılı olarak Bakanlığa bildireceği illerden alınır.
Sinema ve müzik eserlerini içeren yapımların tespit edildiği kaset, CD, VCD, DVD gibi taşıyıcı materyallerin tespit ve çoğaltımını gerçekleştiren dolum tesisleri hak sahiplerince yetkilendirilmiş olmaları kaydıyla ve Bakanlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde toplu bandrol alırlar. Toplu bandrol alan dolum tesisleri, her ay Bakanlığa, bu bandrollerin hangi eser ve yapımlar için kullanıldığını gösterir dökümlü rapor vermek ve düzenledikleri faturaları ibraz etmek zorundadır. Dolum tesislerinin toplu bandrol alımı ve bu denetimi ilgili alan meslek birlikleri temsilcilerinin de yer alacağı komisyon aracılığıyla da yapabilir.

Tamamı bir defada ticari dolaşıma giren ve birbirini takip eden nüsha ve materyallere tespit edilmiş ayrılmaz bir bütün arz eden eserler için tek bir bandrol alınabilir. Bu durumda, söz konusu nüsha ve materyaller birbirinden ayrı satılamaz ve bu husus 12 puntodan küçük olmayacak şekilde nüsha ve materyaller ile ambalajları üzerinde belirtilir.

(Değişik: 06.11.2004 – 25635/5)

Bilgisayar Oyunları ile Bilgisayar Programlarında ve Veri Tabanlarında Bandrol Kullanımı

Madde 7 -
Tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik, mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle hareketli görüntüler dizisi içeren bilgisayar oyunlarında bandrol kullanılması zorunludur.
Hak sahibi gerçek ve tüzel kişilerin talebi halinde bilgisayar programları ve veri tabanlarında da bandrol kullanılması zorunludur. Ancak, bilgisayar programlarına ve veri tabanlarına bandrol verilebilmesi için bu eserlerin kayıt ve tescilinin yapılmış olması gerekir.
Bilgisayar oyunları ile bilgisayar programları ve veri tabanları için kullanılacak bandroller Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğünden veya İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğünden temin edilir. Bandrol teminine ilişkin diğer hususlarda ise bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi hükümleri uygulanır.

Bandrol Gelirleri ve Kullanımı

Madde 8 -
(Yürürlükten Kaldırıldı: 06.11.2004 – 25635/10)

Üçüncü Bölüm

Denetim

Denetim

Madde 9 -
(Değişik: 06.11.2004 – 25635/6) Bakanlık ile mülki idare amirleri bandrollenmesi zorunlu olan nüshaların ve süreli olmayan yayınların, bandrollü olup olmadıklarını her zaman denetleyebilir. Gerekli görüldüğünde, mülki idare amirleri re’sen veya Bakanlığın talebi ile bu denetimi gerçekleştirmek üzere illerde denetim komisyonu oluşturabilir. Kanunun 81 inci maddesinde belirtilen ihlallerde, genel kolluk ve zabıta; re’sen ve/veya hak sahipleri, komisyon, meslek birlikleri, Bakanlık veya ilgili diğer kanunlarla kendisine yetki ve görev verilmiş olanların ihbarı üzerine harekete geçer. Usulsüz ve izinsiz olarak çoğaltılmış ve yayılmış nüsha ve yayınlar ile bunları çoğaltmaya yarayan her türlü araç ve diğer delillere ilişkin olarak Kanunun 81 inci maddesi hükümleri uygulanır.
Kanun kapsamında korunan, yasal olarak çoğaltılmış, bandrollü nüshaların da yol, meydan, Pazar, kaldırım, iskele, köprü ve benzeri yerlerde satışı yasaktır. Bu nüshaların da; zabıta ve genel kolluk tarafından görüldüğü yerde el konularak yetkili mercilere gönderilmesi zorunludur. Bu şekilde toplanan nüsha ve yayınlar il kültür ve turizm müdürlüklerine intikal ettirilerek muhafazası sağlanır. Bunların satış veya diğer yollarla değerlendirilme şekli ilgili alan meslek birliklerinin de görüşlerini almak suretiyle Bakanlıkça belirlerin.

(Ek: 06.11.2004 – 25635/7)

Denetim Komisyonu

Madde 9/A -
Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesi çerçevesinde gerektiğinde mülki idare amirleri tarafından re’sen veya Bakanlığın talebi üzerine illerde oluşturulacak Denetim Komisyonları, öncelikle genel kolluk ve zabıta temsilcilerinden teşekkül ettirilir. İhtiyaç görülmesi halinde, Bakanlık ve ilgili alan meslek birlikleri temsilcileri ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar da komisyonlarda görevlendirilebilir.

Denetim Komisyonu üyelerinin öncelikli görevlerini komisyonun iş ve işlemleri oluşturur. İhtiyaç halinde, mülki idare amirlerince aynı esaslar çerçevesinde Denetim Komisyonuna bağlı alt komisyonlar oluşturulabilir.
Komisyonun üye sayısı ve komisyon başkanı Mülki İdare Amirince belirlenir. Komisyon başkanı, komisyonun toplantılarını yönetir, yıllık denetim ve çalışma programını hazırlar, denetime çıkar veya denetim yapacak kişileri görevlendirir, aylık denetim ve yıllık genel faaliyet raporları düzenleyerek Mülki İdare Amiri ile Bakanlığa sunar.

Komisyon yaptığı denetimler esnasında, bandrol uygulamasına ilişkin olarak Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerinin ihlal edildiğini tespit ettiği takdirde, 9 uncu madde hükümlerinin uygulanmasını teminen derhal genel kolluk veya zabıtayı harekete geçirir.
Komisyonun çalışma koşullarına ve denetim faaliyetlerine ilişkin giderler Bakanlıkça karşılanır.

(Ek: 06.11.2004 – 25635/7)

Taahhütnamenin Saklanması Yükümlülüğü

Madde 9/B –
Bandrol yapıştırılması zorunlu nüshaların tespit edilmesi ve çoğaltımlarına ilişkin materyalleri üreten ve/veya bu materyallerin dolum ve çoğaltımını yapan yerler, bu Yönetmelikte bahsi geçen taahhütnamenin bir kopyasını almak, saklamak ve istendiğinde yetkili makamlara ibraz etmekle yükümlüdür.

Dördüncü Bölüm

Diğer Hükümler


(Değişik: 06.11.2004 – 25635/8)

Bandrollenmemiş Eser Nüshaları ile Yayınlar Hakkında Uygulanacak Hükümler

Madde 10 -
Bu Yönetmeliğin hükümlerine aykırı olarak kasten, bandrol alınması gereken eser, icra ve yapımların tespit edildiği kaset, CD, VCD ve DVD gibi taşıyıcı materyaller ile süreli olmayan yayınları; Bandrol almaksızın dağıtan, satan veya her ne surette olursa olsun başkalarının istifadesine sunanlar hakkında Kanunun 81 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(Ek: 06.11.2004 – 25635/9)

İdari Para Cezası

Madde 10/A -
Kanun kapsamında korunan, yasal olarak çoğaltılmış, bandrollü nüshaların yol, meydan, Pazar, kaldırım, iskele, köprü ve benzeri yerlerde satışını yapanlar hakkında Kanunun idari para cezasına ilişkin Ek 10 uncu maddesi hükümleri uygulanır.
Para cezasının süresi içinde ödenmiş olması kaydıyla, ödemeye ilişkin belgelerdin ibrazının yapılması ve tutanak tanzim edilmesi suretiyle toplanan bandrollü nüshaların ilgililere iadesi sağlanır. Fiilin tekrarı veya para cezasının süresi içinde ödenmemiş olması halinde bandrollü nüshalar iade edilmez ve bunların değerlendirilme şekli Yönetmeliğin 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlıkça belirlenir.

Beşinci Bölüm

Son Hükümler


Yürürlükten Kaldırılan Hükümler

Madde 11 -
16/11/1997 tarihli ve 23172 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Fikir ve Sanat Eserlerinin İşaretlenmesine İlişkin Yönetmelik" in 5 inci maddesinin (ı) bendi, 9 uncu maddesi ve değişik 12 nci maddesi ile 30/6/1998 tarihli ve 23388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Süreli Olmayan Yayınlarda Güvenlik Hologramı Uygulamasına İlişkin Tebliğ" yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce basılmış ve stokta bulunan kitaplar için toptan veya satışa çıkarılacak miktar kadar bandrol alınır. Bandroller süreli olmayan yayınlar satışa sunulduğu zaman yapıştırılır. Bu bandroller, yurt dışından ithal edilen süreli olmayan yayınlar dışında kalan tüm yayınlar için kitapçılar, kitap toptancıları, marketler gibi satış noktaları tarafından temin edilebilir. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bahsi geçen bandrollerin temini satış noktalarının hukuki sorumluluğundadır. İthal yayınlar için alınacak bandroller ise yalnızca hak sahibi yayınevleri tarafından temin edilebilir.

Bandrol talebinde bulunacakların:

a) Süreli olmayan yayın,

b) Stoklarda bulunan ve satışa sunulacak nüsha sayısı ile ilgili bilgilerin belirtildiği ve söz konusu bilgilerin eksik veya yanlış olması halinde her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun üstlenildiğinin beyan edildiği bir taahhütnameyi vermeleri zorunludur.
Birinci fıkrada bahsi geçen süreli olmayan yayınların bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içinde bandrollenmesi zorunludur.

Geçici Madde 2 - 1/1/2002 tarihine kadar bandrol gelirleri, Bakanlık adına ulusal bir bankada açılacak özel bir hesaba yatırılır.
Bu hesapta toplanan gelirler; bandrol bastırılması ve dağıtılmasına, fikri mülkiyet sisteminin güçlendirilmesine, yurt içindeki ve yurt dışındaki kültür varlıklarının korunmasına ve devam ettirilmesine yönelik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanılır. Bu gelirlerin harcama usul ve esasları Bakan onayı ile belirlenir.

(Ek: 06.11.2004 – 25635/11)

Geçici Madde 3 - 12/3/2004 tarihli ve 5101 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun yayımı tarihinden önce, illerde oluşturulmuş olan denetim komisyonlarından, faaliyetlerini sürdürmesine gerek görülmeyenlerin her türlü araç, gereç ve malzemeleri il kültür ve turizm müdürlüklerine devredilir.

Yürürlük

Madde 12 -
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle değiştirilen 7 nci maddesinin birinci fıkrası 1/1/2005 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 13 -
Bu Yönetmelik hükümlerini Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.

--------------------------------------------------------------------------------

[1] RG Tarih: 08.11.2001, Sayı: 24577

06.11.2004 tarihinde yapılan değişiklikler eklenmiştir.